"Armoede bestaat al lang in Japan, en de laatste jaren is ze erger en meer verspreid geworden", zegt Dr. Aya Abe, van het Nationaal Instituut voor Bevolking en Sociale Zekerheid. "Uit de gegevens blijkt dat veel kinderen in Japan vandaag in uitzonderlijke armoede leven."

School

Volgens Masanori Matsumura, die al dertig jaar lesgeeft in een lagere school, kan een groeiend aantal kinderen het schoolmateriaal moeilijk betalen. Uit onderzoek dat de lerarenvakbond in Tokio vorig jaar uitvoerde, blijken de indicatoren voor armoede onder de leerlingen overal in de stad dezelfde zijn. Zo durven steeds minder ouders het aan om een dag vrij te nemen op het werk om naar schoolactiviteiten te kunnen komen, uit vrees om hun baan te verliezen. Uit het onderzoek bleek dat sommige ouders twee of drie banen combineerden.

Dergelijke situaties zijn niet zonder sociale gevolgen. Kinderen raken gefrustreerd en worden soms zelfs gewelddadig omdat ze niet voldoende aandacht krijgen van hun ouders. Uit hetzelfde onderzoek bleek dat veel kinderen het eten op school of uitstapjes niet langer kunnen betalen. Volgens Matsumura is de situatie sinds 2008 enkel verergerd. Vooral éénoudergezinnen lijden armoede: 66 procent leeft in relatieve armoede, met een inkomen dat minder de helft is van de mediaan.

Crisis

De Japanse economie lijdt onder een aanhoudende crisis sinds de vroege jaren negentig. De laatste jaren waren er tekenen van herstel, maar de wereldwijde financiële en economische crisis heeft ook Japan niet gespaard. De werkloosheid groeide er van 3,8 procent eind 2007 tot 5,7 procent midden 2009.

"De tewerkstellingstructuur is drastisch veranderd in de voorbije tien jaar", zegt Professor Haruo Asai van de Rikkyo Universiteit in Tokio. Veel bedrijven nemen niet langer mensen voor het leven aan, zoals traditioneel het geval was, maar schakelen over op contractuelen of tijdelijke arbeiders die goedkoper zijn. Hun aandeel is gestegen van 20 procent in de jaren tachtig tot bijna 35 procent eind 2008.