De Europese Commissie probeert al jaren Economische Partnerschapsakkoorden af te sluiten met regio's van voormalige Europese kolonies in Afrika, de Caraïben en de Stille Zuidzee. Veel van de betrokken landen zijn niet erg happig op de handelsliberalisering die de kern uitmaakt van die verdragen, en dat is ook zo in Zuidelijk Afrika.

Verdeelde unie

Een van de bezwaren is dat het partnerschapsakkoord de onderlinge samenwerking tussen de landen in Zuidelijk Afrika kan bemoeilijken. De Namibische Handelsminister Geingob vreest onder meer dat de Zuidelijk Afrikaanse Douane-Unie (SACU) erdoor uiteen kan vallen, een honderd jaar oud handelsblok tussen Botswana, Lesotho, Swaziland, Zuid-Afrika en Namibië. Het probleem is dat de eerste drie lidstaten in 2009 een voorlopig partnerschapsakkoord ondertekenend hebben met de EU, terwijl Zuid-Afrika en Namibië die overeenkomst verwerpen omdat ze tegen hun belangen ingaat.

Volgens Geingob verzochten de vijf lidstaten van de SACU eerder dit jaar om een bijeenkomst met EU-Handelscommissaris Karel de Gucht om te bekijken hoe de douane-unie overeind kon blijven. Dat verzoek werd "ronduit en neerbuigend" afgewimpeld, zegt Geingob.

De Namibische Handelsminister gelooft dat zijn land er slecht aan zou doen te buigen voor de Europese druk en het partnerschapsakkoord met de EU goed te keuren. Namibië zou immers verplicht worden bepaalde strategieën af te zweren die het land zelf als essentieel ziet voor zijn ontwikkeling. De Namibiërs zouden bijvoorbeeld geen exportbelasting meer mogen heffen op sommige grondstoffen om de verwerking ervan in eigen land te houden. Namibië zou ook zijn groeiende industrie en landbouw niet meer kunnen afschermen van Europese concurrentie. "Dat zou het einde betekenen van onze pasta- en zuivelsector", oordeelt Geingob.

Voedselzekerheid

Ook voor de producenten van graan en groenten voorziet de minister grote problemen. En dat heeft volgens hem verregaande gevolgen. "Onze vooruitgang op het vlak van voedselzekerheid en plattelandsontwikkeling was mogelijk doordat we veilige markten konden creëren voor onze producenten door de invoer van fruit, groenten en graan aan banden te leggen".

De Europese Commissie verwerpt de kritiek van Geingob. Volgens Handelswoordvoerder John Clancy vindt de Commissie het "erg belangrijk met alle Afrikaanse partners samen te werken om ervoor te zorgen dat de Partnerschapsakkoorden de economische en sociale ontwikkeling van alle bewoners van het continent aanzwengelen".

Maar eerder uitten ook al andere Afrikaanse politici kritiek op de aanpak van de EU. Volgens de Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma stelt de Europese onderhandelingstactiek de toekomst van de Zuid-Afrikaanse Douane-Unie "ongetwijfeld in vraag".